Mindfulness voor kinderen

SONY DSC

Ik heb twee kindjes, van drie jaar en van 16 maanden. En zoals iedere ouder vind ik ze fantastisch en wil ik uiteraard het allerbeste voor hen. Mijn partner en ik werken beide hard om ze een leven te kunnen bieden waarin ze niks te kort hoeven te komen. Ik probeer gezonde maaltijden voor te zetten en een gezonde eetstijl aan te houden, zodat ze een evenwichtige voeding krijgen en niet te veel suikers, zout en verkeerde vetten binnen krijgen. We nemen ze mee erop uit om wat van de wereld mee te krijgen. Mijn dochter gaat naar ‘dansles’ en mijn zoon wil ik later meenemen naar ouder-kind yoga. We proberen ze goede manieren en belangrijke normen en waarden mee te geven. En omdat meditatie en mindfulness in mijn leven zo’n belangrijke rol speelt, probeer ik ze daar ook iets van mee te geven. Want ik ben ervan overtuigd dat we niet vroeg genoeg kunnen beginnen onze kinderen in het razende leven van deze tijd te leren zich te los te maken van hun drukke geest en te focussen op het huidige moment.

Maar laten we wel wezen, we hebben het hier wel over kleine kinderen. Mijn zoon is echt nog heel jong en begrijpt er allemaal nog niet zo veel van. Mijn dochter heeft een aandacht spanne van 5 minuten en wiebelt en friemelt er graag op los. Dus om hen nu te gaan vragen of ze 20 minuten even stil willen zitten om hun gedachten te observeren is natuurlijk niet heel realistisch. Dus mindfulness cultiveren moet op een andere manier geburen. Hieronder zet ik een aantal manieren uiteen om dat te doen.

1. Besteed uitgebreide aandacht aan eten
Eten is een activiteit die zich uitstekend loont voor mindfulness. Sowieso is het een goed idee om altijd gepaste aandacht voor het eten te hebben (en bijvoorbeeld niet gedachteloos voor de tv te eten), maar je kunt dit nog veel actiever doen. Bijvoorbeeld bij het eten van fruit. Hoe ziet de appel eruit? Hoe voelt hij in je handen? Is hij glad, of juist een beetje ruw? Hoe ruikt hij? Zoet of misschien wel een beetje zuur? Wat voel je als je erop bijt? Is de appel knapperig of juist wat zacht? En hoe proeft hij?

Je richt op deze manier de aandacht van je kind heel bewust op de activiteit van het eten van de appel en dit met al zijn zintuigen te laten ervaren.

2. Neem je kind mee op een ontdekkingswandeling
Niets is fijner dan om in de frisse buitenlucht op ontdekkingstocht te gaan. Stap naar buiten en laat je verwonderen door wat je ziet, hoort, voelt en ruikt. Bewonder de mooie kleuren van een bloem, zie hoe de mieren in een lange rij achter elkaar aanlopen, ruik het pas gemaaide gras, voel de wind door je haren en hoor de vogels zingen. Je hoeft vaak zelf niet eens veel te zeggen. Kleine kinderen laten zich van nature vaak al verwonderen door alles wat ze zien, horen en voelen, dus laat ze hun gang gaan en verwonder je met hen mee!

3. Met de ogen dicht aandachtig luisteren
Dit kan eigenlijk overal, in je achtertuin, in het bos of op het strand, in een drukke of juist heel rustige omgeving; laat je kind stil staan of zitten met de ogen geslote. Vraag hem wat hij allemaal hoort. Hoort hij tussen het geritsel van de bladeren ook het getjirp van insecten en het gezang van vogels? Hoort hij in de verte ook een hond blaffen of een auto toeteren? Daag hem vooral ook uit zelf te benoemen wat hij hoort.

4. Hoe voelt je buik?
Omdat al zoveel in de hoofdjes van kinderen afspeelt, is het goed om ze zo nu en dan bewust te laten focussen op hun lichaam. De buik is daar perfect voor, omdat zoveel van het gevoelsleven van kinderen (maar ook volwassenen) een uiting vindt in de buik. Dus vraag je kind eens hoe zijn buik voelt. Voelt zijn buik fijn, of doet hij misschien een beetje pijn? Borrelt de buik een beetje, of zitten er misschien wel vlindertjes in? Is zijn buik vol of knort hij omdat het bijna tijd om te eten is? Leg eventueel een hand op zijn buik of laat hem zelf een hand op zijn buik leggen zodat de aandacht al automatisch daar naar toe gaat.

5. Zo stil als een muisje
Maak hier een leuk spelletje van. Je kindje is een muisje dat op zoek is naar een stukje kaas (je kunt eventueel daadwerkelijk iets verstoppen, hoeft niet per sé kaas te zijn ;-)). Het muisje moet zo stil mogelijk door het huis (of tuin) tippelen, anders wordt de grote poes wakker. Het moet dus goed opletten waar het loopt en mag geen geluid maken. Het moet ook goed luisteren of ze de poes al hoort.
Sommige kinderen vinden dit misschien een klein beetje spannend, maar het helpt je kind wel zich in het huidige moment te verplaatsen. Het moet immers goed kijken, luisteren en opletten waar het loopt.

6. Focussen op de ademhaling
De ademhaling is altijd bij je en door je erop te focussen kun je het altijd gebruiken als een middel om je aandacht bij het huidige moment te krijgen. Ook kinderen kun je leren hun ademhaling als hulpmiddel te gebruiken. Bijvoorbeeld als ze boos zijn. Als je kind al huilend hortend en stotend zijn verhaal probeert te doen, zit zijn ademhaling vaak heel hoog. Door je kind bewust aan te sporen eens een paar keer goed uit te ademen, komt het als vanzelf wat tot rust. Maar ook voor het slapen gaan kunnen jij en je kind heel bewust een paar keer diep in en uitademen. Leg eventueel je hand op de buik van je kind en spoor hem aan je hand bij iedere ademhaling zo ver mogelijk met zijn buik weg te duwen.

Als ouder kun je dus best veel doen om je kind spelenderwijs zoveel mogelijk in het huidige moment te laten leven. Maar als met zoveel dingen geldt ook hier dat je zelf het beste voorbeeld bent. Probeer dus ook zelf zoveel mogelijk in het nu te leven (lees ook de 7 mindfulnessoefeningen die je zelf iedere dag kunt doen). Je kind leert door van jou af te kijken al heel veel en een goed begin is het halve werk!